اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور، در گفتگو با بازار با اشاره به مازاد تولید مرغ و کاهش سرانه مصرف گفت: مرغداران به ازای تولید هر کیلوگرم مرغ با ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان زیان مواجه هستند و مجموع زیان روزانه این بخش به ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان می‌رسد.
مازاد تولید و نبود قدرت جذب در بازار؛ دو چالش اصلی صنعت مرغداری
اسدالله‌نژاد در خصوص مهمترین چالشهای فعلی صنعت مرغداری کشور گفت: یکی از اصلی‌ترین چالشهای صنعت مرغداری کشور در شرایط فعلی، مازاد تولید و نبود قدرت جذب این حجم از محصول در بازار مصرف است. به دلیل کاهش سرانه مصرف مرغ، بازار توانایی جذب تمام تولید را ندارد و این مسئله فشار سنگینی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
وی افزود: در حالی مرغداران به ازای تولید هر کیلوگرم مرغ با حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان زیان مواجه هستند که هزینه‌های تولید، به‌ویژه قیمت نهاده‌های دامی مانند ذرت و سویا، همچنان بر اقتصاد واحدهای مرغداری تأثیر می‌گذارد.
تولیدکنندگان از یک سو با افزایش هزینه‌های تمام‌شده و از سوی دیگر با محدودیت فروش محصول و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان روبه‌رو هستند، در چنین شرایطی، ضرورت دارد سیاست‌گذاری‌ها به‌گونه‌ای انجام شود که میان میزان تولید، نیاز واقعی بازار و توان خرید مردم تناسب برقرار شود.
به گفته وی، ادامه این شرایط می‌تواند پایداری تولید را با مشکل مواجه کند؛ زیرا تولیدکنندگان از یک سو با افزایش هزینه‌های تمام‌شده و از سوی دیگر با محدودیت فروش محصول و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان روبه‌رو هستند. در چنین شرایطی، ضرورت دارد سیاست‌گذاری‌ها به‌گونه‌ای انجام شود که میان میزان تولید، نیاز واقعی بازار و توان خرید مردم تناسب برقرار شود.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور همچنین در پاسخ به این سوال که برای جلوگیری از تداوم مازاد تولید، چه میزان جوجه‌ریزی باید در دستور کار قرار گیرد، اظهار کرد: برای مدیریت بازار، باید میزان جوجه‌ریزی بر اساس ارزیابی دقیق از نیاز مصرفی کشور و قدرت جذب بازار تعیین شود. برآورد ما این است که در شرایط فعلی، تولید ماهانه حدود ۱۱۰ میلیون قطعه جوجه می‌تواند در مدیریت تولید مؤثر باشد؛ این در حالی است که میزان جوجه‌ریزی در مقاطعی به حدود ۱۲۰ میلیون قطعه در ماه رسیده است.
وی ادامه داد: در ماه‌های گذشته نیز میزان جوجه‌ریزی در سطح بالایی قرار داشت، اما هماهنگی لازم میان برنامه تولید و ارزیابی دقیق بازار مصرف وجود نداشت. برای تصمیم‌گیری صحیح، باید مشخص باشد که بازار داخلی واقعاً به چه میزان مرغ نیاز دارد و چه حجمی از تولید قابلیت جذب توسط مصرف‌کنندگان را دارد.
اسدالله‌نژاد با بیان اینکه از اردیبهشت‌ماه نسبت به ضرورت مدیریت جوجه‌ریزی هشدارهایی مطرح شده بود، گفت: بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده، امکان تأمین نیاز کشور با جوجه‌ریزی ماهانه حدود ۱۲۰ میلیون قطعه نیز مورد بررسی قرار گرفته بود، اما آنچه اهمیت دارد، تطبیق مستمر برنامه تولید با شرایط واقعی بازار است. تصمیم‌گیری در این زمینه باید بر پایه داده‌های معتبر، میزان مصرف و وضعیت قدرت خرید خانوارها انجام شود.
وی افزود: سیاست‌گذاری در حوزه تولید و تنظیم بازار در اختیار دستگاه‌های مسئول و حاکمیتی است و تصمیمات اتخاذشده در این حوزه، بر وضعیت تولیدکنندگان و بازار مصرف اثر مستقیم دارد. از این رو، لازم است پیش از تعیین میزان جوجه‌ریزی، شرایط بازار به‌صورت دقیق بررسی شود و هشدارهای کارشناسی تشکل‌های تولیدی نیز مورد توجه قرار گیرد.
به گفته وی، برنامه‌ریزی تولید نباید صرفاً بر اساس ظرفیت واحدهای مرغداری انجام شود، بلکه باید نیاز واقعی کشور، روند مصرف، توان خرید مردم و هزینه‌های تولید نیز در نظر گرفته شود. هدف از این رویکرد آن است که از یک طرف، مرغ به میزان کافی و با قیمت مناسب در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گیرد و از طرف دیگر، تولیدکنندگان نیز متحمل زیان‌های سنگین و مستمر نشوند.
وی تأکید کرد: اگر میان میزان تولید و تقاضای بازار تعادل برقرار نشود، حتی تولید بالا نیز لزوماً به معنای بهبود وضعیت صنعت نخواهد بود؛ زیرا در شرایط کاهش تقاضا، افزایش عرضه می‌تواند فروش محصول را دشوارتر کرده و زیان مرغداران را افزایش دهد.
با توجه به شرایط موجود و زیان قابل توجهی که به واحدهای مرغداری وارد شده است، دولت باید بسته حمایتی مشخصی برای تولیدکنندگان در نظر بگیرد
اسدالله‌نژاد همچنین در پاسخ به این سوال که با توجه به زیان سنگین مرغداران، چه اقداماتی برای حمایت از تولیدکنندگان ضروری است گفت: با توجه به شرایط موجود و زیان قابل توجهی که به واحدهای مرغداری وارد شده است، دولت باید بسته حمایتی مشخصی برای تولیدکنندگان در نظر بگیرد. یکی از مهمترین اقدامات در این زمینه، فراهم کردن امکان دسترسی مرغداران به تسهیلات ارزان‌قیمت است تا بتوانند بخشی از فشار مالی ناشی از افزایش هزینه‌های تولید و فروش دشوار محصول را مدیریت کنند.
وی افزود: افزایش هزینه نهاده‌های دامی، از جمله ذرت و سویا، در کنار پایین بودن قیمت فروش نسبت به هزینه تمام‌شده، فشار مضاعفی بر مرغداران وارد کرده است. بنابراین، حمایت از تولیدکنندگان باید به‌گونه‌ای طراحی شود که ضمن کمک به تأمین سرمایه در گردش واحدها، از تضعیف ظرفیت تولید کشور نیز جلوگیری کند.
به گفته وی، در کنار حمایت‌های مالی، اجرای برنامه‌های اصولی برای مدیریت تولید و استفاده از ظرفیت‌هایی مانند تولید قراردادی نیز می‌تواند در کاهش ریسک فعالیت مرغداران مؤثر باشد. البته هر برنامه حمایتی باید با توجه به شرایط واقعی بازار و با هدف ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا اجرا شود.
لزوم توجه همزمان به تولیدکننده و مصرف کننده
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور همچنین در خصوص اینکه برای جلوگیری از تکرار این وضعیت چه راهکاری پیشنهاد می‌کنید، اظهار کرد: راهکار اساسی، اصلاح فرآیند برنامه‌ریزی تولید بر مبنای نیاز واقعی کشور و قدرت خرید مصرف‌کنندگان است. لازم است میزان جوجه‌ریزی به‌صورت مستمر با وضعیت مصرف و شرایط بازار تطبیق داده شود و تصمیمات مربوط به تولید با مشارکت و استفاده از دیدگاه‌های کارشناسی تشکل‌های بخش خصوصی اتخاذ شود.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، حمایت از تولیدکنندگان در دوره‌هایی که بازار با مازاد عرضه مواجه می‌شود، اهمیت زیادی دارد. بدون حمایت هدفمند و برنامه‌ریزی دقیق، ادامه زیان‌های سنگین می‌تواند توان مالی مرغداران را کاهش دهد و فعالیت واحدهای تولیدی را با دشواری مواجه کند.
اسدالله‌نژاد خاطرنشان کرد: سیاست‌گذاری صحیح باید به‌طور همزمان منافع مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را در نظر بگیرد. هدف نهایی این است که مردم بتوانند مرغ را با قیمت مناسب تهیه کنند و مرغداران نیز امکان ادامه فعالیت اقتصادی و تأمین هزینه‌های تولید را داشته باشند. تحقق این هدف مستلزم مدیریت متناسب جوجه‌ریزی، کنترل فشار هزینه‌های تولید و تدوین بسته‌های حمایتی مؤثر برای عبور از شرایط فعلی است.
